Fon krizi sonrası yatırımcı güveni ve piyasa dengesi

Borsa İstanbul, fon kaynaklı gelişmelerin etkisiyle denge bulmaya çalışıyor. Zirve seviyesinden yüzde 20 düşerek ayı piyasası sınırına geriledi ve tasarruf sahipleri güvenli limanlara yönelmeye başladı.

Düzenleyici kurumlar, fonların tasfiyesi konusunda bir yol haritası oluşturdu ve bu çerçevede ilerleniyor. Ancak hisse fonları ve bu fonların içinde yer aldığı hisselerde bulunan yatırımcılar için daha sıkıntılı bir süreç bekleniyor. İlgili fon ve hisselerde pozisyon bulunanlar sürecin sonuçlarını beklerken, kayıpların tam telafisinin zor göründüğü ifade ediliyor. Fon olayının etkisi yalnızca adı geçen fonlarla sınırlı kalmadı; diğer hisseleri de kapsayan satışlar görüldü. Fiili dolaşımdaki hisselerin piyasa değerlerinde trilyon TL bazında azalışlar yaşandı. Hisse ağırlıklı bireysel emeklilik sistemi fonlarını da olaya dahil ettiğimizde, geleceğe yönelik tahribatlardan da söz etmek mümkün hale geliyor.

Mevduata yönelim hızlandı

Son yaşanan gelişmeler tasarruf sahiplerinin yatırım kararlarını değiştirdi. Artık karar verirken çok daha temkinli davranan yatırımcılar, güvenli limanları öne çıkarıyor. Mevduata yönelim zaten başladı; 11-29 Eylül tarihleri arasında bankalardaki mevduatlar katılım fonları dahil yaklaşık 1 trilyon TL arttı. Dövize ilgi ise sınırlı kaldı. Altına yönelim konusunda da pek bir işaret gözlenmiyor. Aksine, fon olayıyla da ilişkilendirilerek son günlerde nakit sıkışıklığı nedeniyle altında satış yönünde haberler ve gözlemler mevcut. Altında geçen yıl çok parlak bir dönem ve yoğun alım süreci yaşanmıştı. Türk halkının tasarruflarının yaklaşık yüzde 35-40'ının altında olduğu yönünde haber akışları var. Ocak 2026'da 5.600 doları test eden ons altın, ulaştığı nokta itibarıyla ciddi bir miktarda tasarrufun orada hapsolduğunu gösteriyor. İç piyasalarda ise aynı tarihte gram altın 7.800 seviyesini test etmişti. Bu seviyelerden sonra piyasaya dahil olanlar ciddi değer kayıplarıyla karşılaştı ve önemli miktarda tasarrufun orada hapsolduğu söylenebilir.

Borsada fiyatlama ve güvenin yeniden inşası

Borsa, fon olayını ciddi bir olumsuz fiyatlama yaptı ve zirve seviyesinden itibaren yüzde 20 düşüşle karamsarlığı çağrıştıran ayı piyasası sınırına kadar geriledi. Söz konusu düşüş yalnızca belirli fonlarla sınırlı kalmadı; geniş çaplı satış baskısı diğer hisseleri de etkiledi. Piyasalarda güvenin çok önemli olduğu vurgulanırken, bu güvenin yeniden oluşmasının zaman alacağı belirtiliyor. Gerekli tedbirlerin alınması ve sağlıklı piyasa işleyişinin sağlanmasıyla birlikte güvenin zaman içinde yeniden tesis edilebileceği ifade ediliyor. Fon olayının borsaya, piyasaya ve daha geniş ölçekte reel ekonomiye yansımaları söz konusu. Son dönemde tasarruf sahipleri yatırım araçlarında portföy çeşitlendirmesi yapmaya başlamıştı. Artık karar verirken çok daha temkinli olacaklar. Son yaşananlar en azından bir süre için güvenli limanları öne çıkaracak ve tasarruf sahipleri bir süre için güvenli limanlarda kalmayı tercih edecek gibi görünüyor.

Uluslararası uyarılar ve jeopolitik boyut

JPMorgan'ın Türk ekonomisi için kritik uyarıda bulunduğu, Financial Times'ın ise gelişmeleri olumsuz etkilenen taraflar bağlamında değerlendirdiği bildiriliyor. Jeopolitik sınamalara finansal sıkışmanın da eklenmesi, ekonomik yönetim açısından zorlu bir döneme işaret ediyor. Fon tasfiyesi sürecinin yol haritası çerçevesinde ilerlemesi, sistematik riskin sınırlanmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak hisse fonları ve BES hesaplarında oluşan tahribatın telafisi için piyasa güveninin yeniden inşa edilmesi gerekiyor. Yatırımcıların seçici davranması, portföy çeşitlendirmesine yönelik eğilimin güçlenmesi ve güvenli liman arayışının sürmesi kısa vadede piyasa dinamiklerinin belirleyici unsurları olacak.

Kaynaklar

CNN Türk Finans · Sözcü · Hürriyet · T24 · Cumhuriyet