Google'dan Türkiye'ye özel unutulma hakkı: 30 gün içinde yanıt şartı

Google, Türkiye'deki kullanıcılar için arama sonuçlarında görünmesini istemedikleri kişisel verilerin kaldırılmasına yönelik özel bir başvuru yolu açtı; şirketin başvurulara 30 gün içinde yanıt vermesi zorunlu kılındı.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda düzenlenen Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali'nde (TEKNOFEST) AA muhabirine yaptığı açıklamada Google'ın attığı adımı paylaştı. Bilir, "Google, Türkiye özelinde bir kutucuk açtı" ifadelerini kullanarak, kullanıcıların kaldırılmasını istedikleri bilgiyi bu kutucuk üzerinden girebileceğini belirtti. Şirketin 30 gün içerisinde başvuru sahibine bilginin kaldırılabileceği veya kaldırılamayacağı yönünde geri dönüş yapmak zorunda olduğunu vurguladı.

Dijital mecralar, internet ve arama motorlarında önceden yayımlanmış bilgilerin görünür olmamasının kişinin en doğal hakkı olduğunu dile getiren Bilir, teknolojinin gelişmesiyle hatırlanmanın bir kural haline geldiğini belirtti. "Biz unutsak dahi arama motorları, özellikle Google unutmuyor" diyen Bilir, geçmişte yayımlanan bilgilerin sürekli karşımıza çıktığını ve insanların bundan rahatsızlık duyduğunu ifade etti.

Bilir, konuyu daha somut biçimde örneklendirdi: Google'da kişinin adıyla ve soyadıyla bir arama yapıldığında 15-20, hatta 40 yıl öncesi bilgilerin yer alabildiğini, kişilerin bu haberlerin sürekli görünür olmasından rahatsızlık duyduğunu söyledi. Bireylerin bu bilgilerin arama motorları üzerinden ad ve soyadla görünür olmamasını ve indeksten çıkarılmasını istediğini aktardı.

Olumsuz yanıtta KVKK yolu

Sistemin işleyişine ilişkin detayları da paylaşan Bilir, Google'ın verdiği cevabın ardından sürecin nasıl devam ettiğini anlattı. Google'ın cevabı olumsuz ise başvuru sahibinin Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na başvuru yaptığını ve kurulun bu başvuruyu değerlendirdiğini belirtti. Bu yapı, kullanıcıların yalnızca Google'a başvurmakla kalmayıp, olumsuz sonuç durumunda idari bir merciye itiraz edebilmesine olanak tanıyor.

Kurul değerlendirmesinin ardından kişinin isteminin haklı bulunması halinde ilgili bilginin arama sonuçlarından kaldırılması yönünde adım atılması gündeme gelebilir. Bilir, kurumun bu süreçteki rolünü, bireylerin unutulma hakkını güvence altına alacak bir denetim mekanizması olarak nitelendirdi.

Hatırlamanın kural haline geldiği çağda unutulma

KVKK Başkanı, dijital çağda unutulma hakkının neden kritik hale geldiğini de gelişen teknoloji bağlamında değerlendirdi. Teknoloji ilerledikçe arama motorlarının eski bilgileri indekslerinde tutmasının, bireylerin geçmişte kalmış olaylarla sürekli yeniden yüzleşmesine yol açtığını ifade etti. Bilir, "Bu, geçmişteki bizimle ilgili yayınlanan bilgiler sürekli karşımıza çıkmakta ve insanlar bundan rahatsız olmakta" şeklinde konuştu.

Bilir, hatırlanmanın teknolojik araçlar aracılığıyla sürekli kılındığı bu ortamda, bireyin kendi geçmişi üzerindeki kontrolünü yeniden tesis etmesinin kişisel verilerin korunması açısından elzem olduğunu vurguladı. Unutulma hakkının, dijital ayak izinin sınırsız erişilebilir olmasına karşı bireyin sahip olduğu en temel savunma mekanizmalarından biri olduğunu belirtti.

Teknoloji ve mahremiyet bir arada yürür

Yapay zekanın gün geçtikçe yaygınlaştığını ve insanların hayatının bundan etkilendiğini aktaran Bilir, kurumlarının sürekli yapay zeka hakkında bilgilendirmeler yaptığını kaydetti. Yapay zekanın çoğu bilgiyi ve veriyi elde ederek bir sonuca ulaştığını ifade eden Bilir, teknolojinin gelişmesiyle birlikte insanlarda mahremiyet bilinci ve ihtiyacının da geliştiğini söyledi.

"Teknoloji ve mahremiyet karşıt kavramlar değildir" vurgusu yapan Bilir, hem teknolojinin ilerlemesinin hem de mahremiyetin korunmasının aynı anda mümkün olması gerektiğini dile getirdi. Bilir, "Hem teknoloji olmalı hem de mahremiyet olmalıdır" ifadelerini kullanarak, iki kavramın birbirini dışlamadığına işaret etti.

Yapay zekanın veri toplama ve işleme kapasitesinin artması, kişisel verilerin korunması alanında yeni soruları da gündeme getiriyor. Bilir'in açıklamaları, dijital ekosistemin hızla dönüşümü karşısında mevzuat ve kurumsal denetim mekanizmalarının da bu tempoya ayak uydurmak zorunda kaldığını ortaya koyuyor. Google'ın Türkiye'ye özel başvuru yolunu açması, bireylerin dijital varlıkları üzerindeki tasarruf haklarının küresel platformlarda nasıl işlerlik kazandığına dair somut bir adım olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar

NTV Haber · Habertürk · Cumhuriyet · 24 Saat Gazetesi · KARAR