SPK kredili işlemlerde özkaynak oranı esnekliğini 30 Ekim'e uzattı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul piyasalarında kredili işlemlerde uygulanan özkaynak oranı esnetme tedbirinin süresini 30 Ekim 2026 seans sonuna kadar uzattı.

Kurulun 3 Ekim 2026 tarihli ve 65/1779 sayılı kararı doğrultusunda yayımlanan duyuruda, kredili sermaye piyasası işlemleri sürdüğü müddetçe özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirin uzatıldığı bildirildi. Buna göre mevcut uygulama, 30 Ekim 2026 seans kapanışına kadar devam edecek. Kararda, Borsa İstanbul AŞ piyasalarında yaşanan gelişmelerin dikkate alındığı ve sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması ile yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla hareket edildiği belirtildi.

Söz konusu esneklik uygulaması, daha önce SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli bülteninde duyurulan ve aynı gün alınan Kurul Kararı kapsamında hayata geçirilmişti. Kurul, ilk tedbir kararında da benzer gerekçelere başvurarak piyasa istikrarını ön planda tutmuştu. Yeni düzenlemeyle birlikte kredili sermaye piyasası işlemlerindeki özkaynak oranına yönelik esnek uygulama, ekim ayının son iş gününe kadar sürdürülecek.

Tedbirin kapsamı ve uygulama mantığı

Kredili sermaye piyasası işlemleri, yatırımcıların öz kaynaklarının üzerinde bir pozisyon alabilmelerini sağlayan mekanizmayı ifade ediyor. Bu işlemlerde özkaynak oranı, yatırımcının kendi sermayesinin toplam pozisyona oranını belirleyen temel bir gösterge. SPK'nın 17 Eylül'de devreye soktuğu tedbir, söz konusu oranın esnetilerek uygulanmasını öngörüyor. Esnetme, yatırımcıların maruz kaldıkları özkaynak yetersizliği riskinin piyasa koşullarına göre daha esnek bir çerçevede değerlendirilmesine olanak tanıyor.

Kredili işlemlerde yatırımcılar, kendi sermayelerinin belirli bir katı kadarında pozisyon açabilirler. Bu yapı, piyasadaki fiyat hareketlerinden daha yüksek oranda etkilenmeyi beraberinde getirir. Özkaynak oranı, pozisyonun ne kadarlık bölümünün yatırımcının kendi parasıyla karşılandığını gösterir. Oranın esnetilmesi, yatırımcının maruz kaldığı özkaynak yetersizliği riskinin piyasa koşullarına göre daha esnek bir çerçevede ele alınmasını sağlar. Böylece piyasadaki ani fiyat oynamalarının yatırımcılar üzerindeki baskısı hafifletilir.

Kurulun 3 Ekim tarihli yeni kararı, bu esneklik çerçevesinin uygulanma süresini uzatarak piyasalardaki belirsizlik dönemine uyum sağlama amacı taşıyor. Karar metninde kredili sermaye piyasası işlemlerinin sürdüğü müddetçe esnetme uygulamasının geçerli olacağı vurgulanıyor. Bu durum, tedbirin kalıcı bir düzenleme değil, piyasa koşullarına bağlı olarak yürütülen geçici bir istikrar aracı olduğunu gösteriyor. Kurul, kararın sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir yapıda faaliyet göstermesini sağlamak amacıyla alındığını da belirtti.

Borsa İstanbul'daki gelişmeler ve karar gerekçesi

SPK'nın karar gerekçesinde özellikle Borsa İstanbul AŞ piyasalarında yaşanan gelişmelerin dikkate alındığı ifadesine yer verildi. Kurul, sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir yapıda faaliyet göstermesini sağlamak ve yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumak amacıyla hareket ettiğini belirtti. Bu çerçeve, tedbirin yatırımcı koruması ile piyasa istikrarı arasında bir denge kurmaya yönelik olduğunu ortaya koyuyor.

Borsa İstanbul piyasalarında kredili işlemlerde uygulanan özkaynak oranı esnetme tedbirinin süresinin uzatılması, piyasadaki oynaklığın ve belirsizliklerin sürmesi nedeniyle gündeme geldi. SPK, piyasa koşullarını yakından izleyerek aldığı tedbirlerle istikrarı sağlamayı amaçlıyor. Kararda ayrıca, esnetme uygulamasının kredili sermaye piyasası işlemlerinin sürmesi şartına bağlı olduğu ve bu işlemlerin devam ettiği sürece geçerli olacağı belirtiliyor. Bu koşul, tedbirin kapsamının dar bir alanda tutulduğunu ve gereksiz yere genişletilmediğini gösteriyor.

Süreç ve sonraki adımlar

Özkaynak oranı esnetme tedbiri 17 Eylül 2026'da ilk kez yürürlüğe girdi ve 3 Ekim 2026 tarihli Kurul Kararı ile 30 Ekim 2026 seans sonuna kadar uzatıldı. Kararın yayımlandığı bülten, tedbirin kredili sermaye piyasası işlemlerinin sürmesi şartına bağlı olduğunu ve bu işlemlerin devam ettiği sürece esnek uygulamanın geçerli olacağını belirtiyor. 30 Ekim sonrası için yeni bir duyuru yapılıp yapılmayışı, piyasa koşullarının seyrine bağlı olacak. Kurul, piyasa gelişmelerini izlemeye devam ederek gerektiğinde yeni tedbirler alabileceğini de ortaya koyuyor. Tedbirin geçici niteliği, piyasa koşulları normale döndüğünde esnetme uygulamasının sonlandırılabileceği anlamına geliyor.

Kaynaklar

Bigpara · Uzmanpara · Mynet Finans · Bloomberght · diken.com.tr